ความรับผิดของหุ้นส่วนจำพวกจำกัดความรับผิดในห้างหุ้นส่วนจำกัด
ก่อนอื่นต้องขอ สุขสันต์วันสงกรานต์กับเพื่อนๆนักกฎหมายทุกท่าน แม้ว่าสถานการณ์ทางการเมืองจะไม่ดีนัก แต่ผมเชื่อว่ามันเป็นโอกาสดีที่คนไทยต้องเรียนรู้และต้องผ่านเหตุการณ์นี้ไปให้ได้ ไม่ว่าจะร้ายหรือดี มันก็เป็นความจริงที่คนไทยต้องร่วมกันเผชิญ
ก่อนหน้านี้ผมห่างหายจากการอัพเดทเว็บนี้ไปเสียนาน คงเป็นเพราะช่วงเดือนกุมภา-มีนาเป็นฤดูกาลสอบทั้งสอบปลายภาคของนักเรียนปริญญาตรี สอบตั๋วทนายทั้งภาคทฤษฎี รุ่น 34 ภาคปฏิบัติ รุ่น 33 สอบตั๋วปี 1/2553 แถมยังต้องพรีเซ็นท์รายงานในชั้นปริญญาโทอีก ก็หนักหน่วงกันไป พอมีโอกาสหยุดช่วงสงกรานต์ก็เลยต้องรีบชิงเขียนบทความไว้สักเรื่องหนึ่ง จะได้ไม่กลายเป็นเว็บ “ร้าง” ไปเสียก่อน
ในคราวนี้ ผมจะอธิบายเกี่ยวกับโครงสร้างของห้างหุ้นส่วนจำกัด โดยเฉพาะอย่างยิ่งความรับผิดของหุ้นส่วนจำพวกจำกัดจำกัดความรับผิดในห้างหุ้นส่วนจำกัดซึ่งมักถูกนำมาออกข้อสอบอยู่เสมอ หวังว่าบทความนี้จะพอเป็นประโยชน์แก่นักกฎหมายมือใหม่อยู่บ้างนะครับ
******************************
ห้างหุ้นส่วนจำกัดเป็นองค์กรธุรกิจประเภทหนึ่งตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ การทำสัญญาจัดตั้งห้างหุ้นส่วนจำกัดต้องมีบุคคลตั้งแต่สองคนขึ้นไปตกลงที่จะลงทุนร่วมกัน ประกอบกิจการร่วมกัน เพื่อแบ่งปันกำไรที่ได้จากการประกอบกิจการ (ม.1012)
ในการจัดตั้งห้างหุ้นส่วนจำกัดนั้น นอกจากการตกลงทำสัญญาจัดตั้งห้างหุ้นส่วนแล้ว ผู้เป็นหุ้นส่วนต้องไปจดทะเบียนห้างหุ้นส่วนจำกัดอีกขั้นตอนหนึ่งด้วย และเมื่อจดทะเบียนจัดตั้งแล้ว ห้างฯจะมีฐานะเป็นนิติบุคคลแยกต่างหากจากผู้เป็นหุ้นส่วน (ม.1015) โดยมีหุ้นส่วนผู้จัดการทำหน้าที่เป็นผู้แทนนิติบุคคล ห้างหุ้นส่วนจำกัดจึงมีสิทธิหน้าที่และความรับผิดในนามตนเองได้ เช่น สามารถทำสัญญาในนามของตนเอง สามารถเป็นคู่ความในคดีได้ เป็นต้น
ห้างหุ้นส่วนจำกัดมีลักษณะพิเศษที่ต้องมีหุ้นส่วน 2 ประเภท คือ 1.หุ้นส่วนจำพวกจำกัดความรับผิด และ 2.หุ้นส่วนจำพวกไม่จำกัดความรับผิด โดยผู้เป็นหุ้นส่วนจำพวกจำกัดความรับผิดจะต้องรับผิดในหนี้ของห้างฯก็ต่อเมื่อห้างฯเลิกกิจการแล้วเท่านั้น และมีความรับผิดในหนี้ของห้างฯอย่างจำกัดจำนวน (ม.1095) ดังนั้น กฎหมายจึงจำกัดบทบาทในการประกอบกิจการของห้างฯของหุ้นส่วนจำพวกจำกัดความรับผิดไว้ เช่น ลงหุ้นด้วยแรงงานไม่ได้ เป็นหุ้นส่วนผู้จัดการไม่ได้ สอดเข้าจดการงานของห้างฯไม่ได้ ให้ใช้ชื่อตนเป็นชื่อห้างฯไม่ได้ เป็นต้น
อย่างไรก็ตาม ผู้เป็นหุ้นส่วนจำพวกจำกัดความรับผิดอาจต้องรับในหนี้ของห้างหุ้นส่วนจำกัดอย่างไม่จำกัดจำนวนเช่นเดียวกับหุ้นส่วนจำพวกไม่จำกัดความรับผิดในกรณีหนึ่งกรณีใดดังต่อไปนี้
1. หนี้ที่เกิดขึ้นก่อนจดทะเบียนจัดตั้งห้างหุ้นส่วนจำกัด (ม.1,079)
กรณีที่ผู้เป็นส่วนได้ตกลงทำสัญญาจัดตั้งห้างหุ้นส่วนจำกัดแล้ว แต่ยังไม่ได้จดทะเบียนจัดตั้ง ในระหว่างนั้นกฎหมายให้ถือว่าเป็นห้างหุ้นส่วนสามัญซึ่งผู้เป็นหุ้นส่วนทั้งหมดย่อมต้องรับผิดร่วมกันในบรรดาหนี้ของห้างหุ้นส่วนโดยไม่มีจำกัดจำนวนจนกว่าจะได้จดทะเบียนว่า หรือ ห้างหุ้นส่วนสามัญไม่จดทะเบียน นั่นเอง ดังนั้น หากในช่วงเวลานี้ผู้เป็นหุ้นส่วนคนใดคนหนึ่งไปก่อหนี้เพื่อนำมาใช้ในกิจการของห้างฯ ผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคนไม่ว่าจะเป็น หุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิด หุ้นส่วนจำกัดความรับผิด รวมทั้งห้างหุ้นส่วนจำกัดที่จดทะเบียนก่อตั้งขึ้นในภายหลังจะต้องร่วมกันรับผิดในหนี้นั้นโดยไม่จำกัดจำนวน
ตัวอย่าง นายหนึ่งตกลงตั้งห้างหุ้นส่วนจำกัดกับนายสอง โดยตกลงกันให้นายหนึ่งเป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดและเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ ส่วนนายสองเป็นหุ้นส่วนจำกัดความรับผิด ก่อนจดทะเบียน นายหนึ่งไปกู้ยืมเงินจากธนาคารเพื่อนำมาใช้ลงทุนในกิจการของห้างฯ หลังจากนั้นจึงไปจดทะเบียนจัดตั้งห้างหุ้นส่วนจำกัดขึ้น ต่อมาห้างฯผิดนัดไม่ชำระหนี้เงินกู้ ธนาคารมีสิทธิเรียกให้ ห้างหุ้นส่วนจำกัด นายหนึ่งผู้เป็นหุ้นว่วนไม่จำกัดความรับผิด และนายสองหุ้นส่วนจำกัดความรับผิดร่วมกันรับผิดชดใช้เงินกู้แก่ตนได้
2. หุ้นส่วนจำกัดความรับผิดยินยอมให้ใช้ชื่อตนเป็นชื่อห้างฯ (ม.1,082)
กรณีที่ผู้เป็นหุ้นส่วนจำพวกจำกัดความรับผิดยินยอมให้ชื่อของตนระคนปะปนเป็นชื่อห้างฯ กฎหมายกำหนดให้หุ้นส่วนจำกัดความรับผิดคนนั้นร่วมกันรับผิดในหนี้ของห้างฯโดยไม่จำกัดจำนวน ทั้งนี้เพราะอาจทำให้บุคคลภายนอกเข้าใจผิดได้
ตัวอย่าง นายไก่ตกลงตั้งห้างหุ้นส่วนจำกัดกับนายไข่ โดยตกลงกันให้นายไก่เป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดและเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ ส่วนนายไข่เป็นหุ้นส่วนจำกัดความรับผิด และจดทะเบียนตั้งชื่อห้างฯว่า “ห้างหุ้นส่วนจำกัดไก่ไข่” มีวัตถุประสงค์ประกอบกิจการค้าขายเนื้อไก่และไข่ไก่ หากต่อมานายไก่ไปทำสัญญาซื้อกู้ยืมเงินกับธนาคารในนามของห้างฯเพื่อนำลงมาทุนในกิจการของห้างฯ และผิดนัดชำระหนี้นายไข่ซึ่งเป็นหุ้นส่วนจำกัดความรับผิดต้องร่วมกับ ห้างหุ้นส่วนจำกัดไก่ไข่ และ นายไก่ รับผิดในหนี้เงินกู้ต่อธนาคาร โดยไม่จำกัดจำนวน
3. หุ้นส่วนจำกัดความรับผิดสอดเข้าไปจัดการงานของห้างฯ (ม.1,088)
กฎหมายห้ามผู้เป็นหุ้นส่วนจำกัดความรับผิดสอดเข้าไปจัดการงานของห้างฯ หากหุ้นส่วนจำกัดความรับผิดฝ่าฝืน เช่น ทำสัญญาในนามของห้างฯ ชำระหนี้ในนามของห้างฯ หรือ ฟ้องร้อง/ต่อสู้คดีในนามของห้างฯ หุ้นสว่นจำกัดความรับผิดที่สอดต้องร่วมกันรับผิดในหนี้ของห้างฯโดยไม่จำกัดจำนวน
ตัวอย่าง ห้างหุ้นส่วนจำกัดเอบี มีนายเอเป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดและเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ ส่วนนายบีเป็นหุ้นส่วนจำกัดความรับผิด หากนายบีไปทำสัญญากู้ยืมเงินกับธนาคารเพื่อนำมาใช้ในกิจการของห้างฯและห้างฯยอมรับเอาเงินนั้นมาใช้ และต่อมาห้างฯผิดนัดชำระหนี้ นายบีผู้เป็นหุ้นส่วนจำกัดความรับผิด ห้างหุ้นส่วนจำกัด และนายเอผู้เป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดต้องร่วมกันรับผิดในหนี้เงินกู้ต่อธนาคารโดยไม่จำกัดจำนวน
**************************************
Loading ...